Jina ciwan a bi navê Burcu Arslan ji bo ku piştgiriyê bide aştiyê û li dijî şer derkeve bû redkara wîjdanî û wiha got: “Ez li pişt bindest û kesên têkoşîna mafan didin cih digirim. Ez têkoşîna ku ji bo neyên kuştin têdikoşîn diparêzim. Li ser bedena jinê şerekî qirêj tê meşandin. Tecawizî milîtanên jin ên ku di şer de jiyana xwe ji dest didin dikin. Ji bo ez li dijî vê yekê derkevin piştgiriye didim aştiyê.”
Piştî ku Komîteya Wezîran a Konseya Ewropayê, der barê biryara Tirkiyeyê ya li dijî Peymana Mafên Mirovan a Ewropayê ya ji bo Redkarê Wîjdanî Osman Murat Ulke pêk neanî, xwest ji meha îlonê heta meha kanûnê sererastkirinê bike. Piştî vê hişyariyê dîsa pirsgirêka Redkarên Wijdanî ket rojeva Tirkiyeyê. Redkariya Wijdanî ku wekî parçeyekî mafê azadiya ramanê û baweriyê ye û mafên mirovan ê rewa ye gelek kes serî li vî mafî didin û dixwazin li dijî şer û kuştinê biryara xwe aşkere bikin.
Hemû welatên ku endamên Konseya Ewropayê ne ji vî mafê xwe sûdê digirin. Ji bo li dijî leşkeriya bi zorê derkevin ev çalakî tê lidarxistin.
Lê li Tirkiyeyê kesên vî mafê xwe yê rewa bikar tînin rastî lêpirsîn, girtin û cezayan tên. Mafê reda wîjdanî ku yekem car li Danîmarkayê di sala 1917’an de hate bikar anîn. Ji sala 1967’an û heta niha jî di qada navneteweyî wekî mafekî mirovahî û gerdûnî hatne qebûl kirin. Li welatên Yekîtiya Ewropayê ji 27 welatan li 14 welatan leşkeriya bi zorê heye. Li 13 welatên Ewropayê leşkerî ne mecbûrî ye. Li Almanyayê tê gotin ku kes bi zorê nikare biçe leşkeriyê. Her sal 150 hezar kes ji vî mafî sûdê digirin û naçin leşkeriyê. Li hemberî vê yekê di saziyên ciwan, jin, malbat û tenduristiyê de 9 mehan xizmeta altertanîf dikin.

REDA WIJDANÎ
Li Avusturyayê ev maf di sala 1991’an de hate naskirin. Wezîrê Karên Hundir li hemberî vî mafî xizmeta alternatif a 12 mehan dide. Leşkerî 8 meh e. Li Danîmarkayê ev maf di sala 1917’an de hate naskirin. Li hemberî vî mafî 9 mehan xizmeta alternatif didin. Li Fînlandiyayê kesên naxwazin biçin leşkeriyê di bin banê Wezîrê Xebatê de 13 mehan karê alternatif ditik. Leşkerî 6 meh in. Li Swêdê kesên naçin leşkeriyê xizmeta alternatîf 7,5 mehan dikin. Li Yunanistanê ji sala 1998’an heta niha ev maf tê bikar anîn. 23 mehan xizmeta din heye. Leşkerî 12 meh in.

NEFRETÊ DIKIM
Keça efser Burcu Arslan, ku bavê wê li Qers û Tetwanê peywir kir û teqawid bû, ji bo ku piştgiriyê bide aştiyê û li dijî şer derkeve bû redkarê wijdanî. Arslan, anî ziman ku dema bavê wê di salên 1995, 1996 ve 1997’an peywirdar bû her tim di nava tirsê de bû û wiha got: “Ez li pişt bindest û kesên têkoşîna mafan didin cih digirim. Ez têkoşîna ku ji bo neyên kuştin têdikoşin diparêzim. Li ser bedena jinê şerekî qirêj tê meşandin. Tecawizî milîtanên jin ên ku di şer de jiyana xwe ji dest didin dikin. Ji bo ez li dijî vê yekê derkevin piştgiriyê didim aştiyê.”
Arslan, anî ziman ku dema bavê wê li Qers û Tetwanê peywirdar bû ew xwendekara dibistana seretayî bû û her tim di nava tirsê de bû û wiha got: “Li tenişta lojmanên me pişta helikopterê hebû. Ez ji kesên leşkeran dikujin nefterê dikim. Me di rêwîtiya nava bajaran de otobus bikar nedi anî.
Em her tim bi balafirê diçûn û dihatin. Dema em diçûn Wanê û dihatin jî em bi maşiyên zirxi diçûn û dihatin. Ji me re digotin pêşiya otobusan digirin û leşkerên tirk dikujin. lîsteya esnafên bi guman didan me. Digotin ji vana dan û stendinê nekin. Alîkariyê didin PKK’ê.”

ŞERÊ QIRÊJ
Arslan, bal kişand ser helwesta medyaya tirk û pêkanînên li ser cenazeyên PKK’ê yên jin û wiha got: “Dema ku Rêberê PKK’ê Abdullah Ocalan hate girtin min jî wekî gelek tirkan xwest li Enqereyê bê darvekirin.
Lê her tim dayika min ez înka kirim û nefreta di hundirê min de vemirand. Piştre ez fêrî rastiyê bûm û ji ber vê yekê min biryar da ku ez bibim redkara wijdanî. Her çend wekî biryara mêr be jî divê her kes piştgiriyê bide. Pêkanînên li ser bedena jinê nayê qebûl kirin.
Tecawîza li ser bedana jinê nayê qebûl kirin. Piştî endamên jin tên kuştin tecawizî bedena wan dikin. Ev nayê peijrandin.”
Arslan, destnîşan kir ku ji bo ev şerê qirej bi dawî bibe biryara redkariya wîjdanî da û wiha berdewam kir: “Dayikên dibêjin bila welat sax be divê dîsa bifikirin. Banga şer bandorek çawa li ser wan dike. Binêrin Serokê Giştî yê MHP’e Devlet Bahçelî leşkerî nekiriye. Lê herî zêde ew şer dixwaze. Ez naxwazim bi ciwanên kurd re şer bikim.”
Redkarê Wijdanî Mazlum Çelîk jî wekî Arslan nêrînê xwe anî ziman û diyar kir ku li dijî kurdan şerekî qirêj tê meşandin û ji bo ciwan neyên kuştin vî mafê xwe bi kar tîne. ENQERE - DÎHA

Ev nûçe 1050 car hate xwendin.
Yên pêsî || ên pistî >>

Nûçeyên Jin